Zuiddijk 10
 

Foto Boerderijenbeeldbank
Foto collectie HGB
kavel
DK19
verpondingsnummer
341
bouwjaar
voor 1832
wijk
B69
OAT nummer
E252
eerste boerderij
voor 1644
Een project van Katja Bossaers
Beemster                  Boerderijen
De boerderij op de minuutplan uit 1813 van het Kadaster (Noord-Hollands Archief)
Bij de verloting van de gronden van de drooggemaakte Beemster op het Slot te Purmerend op 30 juli 1612 werd de Dijkkavel 19 aan de Zuiderweg toebedeeld aan Jacques de Velaer. Hij verkreeg in totaal 86 morgen land. Jacques de Velaer († 1613) was een Antwerpse koopman die nadat deze stad in 1585 in handen van de Spanjaarden viel, naar de noordelijke Nederlanden vluchtte. Hij vestigde zich als koopman en reder in Amsterdam. Hij dreef onder meer handel op de kust van Guinea en speelde een belangrijke rol bij de vaart op Zuid-Amerika. In 1599 behoorde hij tot de oprichters van de Brabantsche Compagnie, een van de voorcompagnieën van de VOC. De oprichters waren vrijwel allemaal uit de zuidelijke Nederlanden afkomstig en werden “Brabanders” genoemd. In 1602 behoorde hij met een inleg van ƒ 57.000 tot de grootste participanten in de kamer Amsterdam van de VOC. Derhalve werd hij bewindhebber. Vlak voor zijn dood legde hij nog ƒ 91.000 in bij een verzekeringscontract dat de VOC afsloot.
Catharina de Velaer (1596-1660) kreeg bij de verdeling van de nalatenschap van haar vader de DK19 in bezit. Zij trouwde in 1624 met Marcus de Vogelaer (1589-1676). Zijn ouders waren Marcus de Vogelaer, een rijke uit Antwerpen afkomstige koopman en net als Jacques de Velaer medeoprichter van de Brabantse Compagnie en de VOC, en Margrieta van Valckenburgh, eveneens uit een Antwerpse handelsfamilie. Haar zuster Elisabeth was getrouwd met de bekende dichter en staatsman Jacob Cats. Marcus junior trad in 1619 in het huwelijk met de 17-jarige Geertruijt van Collen. Ter gelegenheid van dit huwelijk maakte Constantijn Huygens, een neef van Marcus, een bruiloftsdicht met de frase "Godt gev' u veel geluckx veel Jaren in en uyt". Helaas kwam deze wens niet uit, Geertruijt stierf een jaar later in het kraambed. Marcus de Vogelaer handelde net als zijn vader op Rusland, de Middellandse Zee en de Levant. Hij stond in Rusland in hoog aanzien en verkreeg ter gelegenheid van de troonsbestijging van tsaar Michael Romanov in 1613 het voorrecht van vrijhandel door geheel Rusland. Hij woonde aan de Oudezijds Voorburgwal. Op de DK19 werd door Marcus en Catharina aan de ringdijk een boerderij gebouwd, zo blijkt uit de kaart van Balthasar Florisz van Berckenrode.
De boerderij op kavel DK19 in 1644
Hun zoon Mr. Jacob de Vogelaer (1625-1697) erfde de boerderij in de Beemster. Hij trouwde in 1654 met Sara Spiegel (1630-1688), een dochter van de Amsterdamse raad en burgemeester Hendrik Dirksz Spiegel. Een jaar later werd Jacob secretaris van het Amsterdamse stadsbestuur. Het paar woonde aanvankelijk op de St. Anthonisbreestraat, maar in 1670 kocht Jacob een erf in de nieuwe uitleg van de stad aan de Herengracht in de Gouden Bocht. Hij liet daar een nieuw huis bouwen (nu nr. 440). Jacob de Vogelaer verkocht de Beemster landerijen in 1682.
Jacob de Vogelaer als stadssecretaris in 1655 (Amsterdam Museum)